Een jasje dat ooit door een grootvader werd gedragen, een trui gebreid door een overgrootmoeder, een jurk die door een vader aan zijn vrouw werd geschonken… Sommige kledingstukken gaan over van de ene generatie op de volgende en worden veel meer dan gewone garderobe-items. Ze dragen de herinneringen met zich mee van degenen die ze voor ons droegen, vertellen familieverhalen en houden een verbinding tussen generaties in stand. Laten we aan de hand van deze getuigenissen de kledingstukken ontdekken die een waar emotioneel en cultureel erfgoed vormen.
De getuigenissen in dit artikel zijn verzameld via de Wardrobe Stories Barometer, een initiatief van het Europese CircuFash-project, dat iedereen uitnodigt om de verhalen, herinneringen en ervaringen die verbonden zijn aan hun kleding te delen.
Kleding die de tand des tijds doorstaat
In sommige families wordt kleding op natuurlijke wijze doorgegeven van moeder op dochter, van grootouder op kleinkind, of gewoon van de ene generatie op de volgende. Hun waarde ligt niet alleen in hun kwaliteit of uiterlijk, maar ook in de mensen die ze voor ons hebben gedragen.
Dit is het verhaal van een vest dat vele jaren geleden door een overgrootmoeder is gemaakt. Nadat het gedragen is door de grootmoeder, moeder en tante van de inzender, is het nu eigendom van de persoon die het verhaal deelt. Ondanks de leeftijd blijft het perfect draagbaar en bijzonder warm. Dit kledingstuk belichaamt een familiegeschiedenis die zich over generaties voortzet.

Andere getuigenissen vertellen soortgelijke verhalen over het doorgeven van kleding. Een pyjama gedragen door drie generaties vrouwen, een Burberry trenchcoat die van een overgrootmoeder op haar achterkleindochter is overgegaan na door vier generaties te zijn gedragen, of een zwart leren motorjack dat achtereenvolgens door een moeder en grootmoeder is gedragen.
Deze kledingstukken hebben de tand des tijds doorstaan zonder hun plaats binnen de familie te verliezen. Ze vertegenwoordigen een vorm van persoonlijk erfgoed, waarvan de waarde vooral emotioneel is.
Deze traditie is soms verweven met het dagelijkse familieleven. Een inzender legt uit: “De meeste van mijn kleren zijn geërfd van mijn grootmoeder en moeder, en worden daarna gedeeld tussen mijn zussen en mij. Als er iets moet worden aangepast of gerepareerd, doet mijn grootmoeder dat als hobby.”

Hier circuleert kleding op natuurlijke wijze tussen familieleden, een verbinding tussen generaties. Wat wordt doorgegeven zijn niet alleen de kledingstukken zelf, maar ook de gewoonten en relaties die eromheen ontstaan.
De kleding dragen van degenen van wie we houden
Het erven van een kledingstuk kan soms betekenen dat iemands aanwezigheid bewaard blijft. Achter een jasje, een jas of een eenvoudige trui gaan herinneringen en momenten uit iemands leven schuil die het item onvervangbaar maken.
Arielle deelt het verhaal van een militair jasje dat van haar man was. In de jaren zestig werkte hij met Amerikaanse surplusgoederen in Parijs en droeg hij het jasje in het weekend. Hij was ook gevangengezet tijdens de Algerijnse Oorlog omdat hij weigerde op missie te gaan. Vandaag de dag draagt Arielle het jasje nog steeds. De vele zakken maken het bijzonder praktisch, terwijl de snit het ideaal maakt voor het tussenseizoen. Naast de praktische kwaliteiten is het voor haar echter vooral een manier om de herinnering aan haar man levend te houden.
Een andere getuigenis betreft een jasje dat toebehoorde aan een inmiddels overleden grootvader. Hij kocht het toen hij student was en zorgde er zijn hele leven goed voor, inclusief het laten repareren ervan. Na zijn overlijden ontving zijn kleindochter het van haar moeder en bleef er zelf voor zorgen. Vandaag de dag is het jasje een kostbaar familiestuk.
Kleding die door ouders is doorgegeven, neemt ook een belangrijke plaats in in deze verhalen. Verschillende mensen noemen truien die ze van hun moeder hebben geërfd, een gilet, jassen of zelfs een Levi’s-set bestaande uit een jeans en een jasje.
Agathe.R legt bijvoorbeeld uit dat ze alle wollen truien van haar grootvader heeft geërfd. Hun opmerkelijke kwaliteit is belangrijk, maar het is vooral hun emotionele waarde die het voor haar onmogelijk maakt om er afstand van te doen.
Soms hoeft een kledingstuk niet eens gedragen te worden om zijn betekenis te behouden. Kleding draagt de herinneringen met zich mee van degenen die ze voor ons droegen, vertelt familieverhalen en houdt een verbinding tussen generaties in stand. Eén persoon bewaart zorgvuldig een T-shirt in de kast dat de vader droeg toen zij nog een kind waren en waar hij bijzonder trots op was. Toen het kind groot genoeg was om het te dragen, gaf hij het aan hen. Hoewel het nu erg versleten is, blijft het T-shirt een gekoesterde herinnering waar moeilijk afstand van te doen is.
Verhalen en herinneringen, een verbinding tussen generaties
Kledingerfgoed beperkt zich niet tot kledingstukken die na iemands overlijden worden doorgegeven. Sommige stukken zijn verbonden met familiegebeurtenissen, belangrijke momenten in het leven of bijzondere herinneringen.
Fiori vertelt het verhaal van een jurk en een regenjas die een vader aan zijn vrouw gaf. De regenjas, een vintage stuk van het merk Raincoat, werd in de jaren zeventig in Londen gekocht. Hij valt ruim, is zilverkleurig en glanzend, en is voorzien van een ceintuur. De jurk is ondertussen een stuk van Hershelle Mayfair, dat opvalt door zijn prachtige smaragdgroene kleur.

Vandaag de dag geven deze twee kledingstukken de inzender het gevoel stukken te dragen die van beide ouders zijn geweest. Ze belichamen familieherinneringen en een emotionele band die verder gaat dan hun eenvoudige functie als kleding.
Isla legt ook uit dat ze een jurk van haar moeder heeft geërfd. Voordat deze werd doorgegeven, had een vriendin van haar moeder de jurk gedragen naar haar vrijgezellenfeest. Tegenwoordig vergezelt de jurk nieuwe gelegenheden: hij wordt gebruikt als kostuum voor een theaterproductie en zal ook gedragen worden naar gala’s op de universiteit.

Iemand anders ontving een set van een jasje en een rok van haar moeder, die het slechts één keer had gedragen, in 2001, voor haar burgerlijk huwelijk in Frankrijk. Na meer dan twintig jaar in een kast te hebben gehangen, werd de outfit aan haar dochter gegeven toen zij naar Parijs verhuisde. Haar moeder zei tegen haar: “Op die manier zie je eruit als een echte Parijse!”
Het kledingstuk wisselt van eigenaar, maar behoudt de herinnering aan een familiegebeurtenis. Het begeleidt nu een nieuw hoofdstuk in iemands leven, terwijl de herinnering aan het huwelijk van haar moeder bewaard blijft.
Doorgegeven objecten kunnen ook meer gewaardeerd worden om hun geschiedenis dan om hun functie. Een Chanel-tas die door een moeder is gegeven, wordt nog steeds door haar dochter gebruikt en gekoesterd. Een leren jasje dat van een vader is gekregen, roept ondertussen herinneringen op aan het geld dat hij bespaarde toen hij jong was om het te kunnen kopen.
Cultureel erfgoed doorgegeven via kleding
Het doorgeven van kleding reikt soms verder dan de directe familie. Sommige kledingstukken vertellen ook verhalen over cultuur, tradities en vakmanschap die in de loop der tijd zijn doorgegeven.
Lakshita deelt het verhaal van een traditionele rok uit Zuid-India, door haar grootmoeder gemaakt van een familie-sari. Wat oorspronkelijk een lang stuk stof was, werd een rok, genaaid door haar grootmoeder. Naast het kledingstuk zelf weerspiegelt dit stuk een kledingtraditie en een vorm van familievakmanschap.

Een andere getuigenis betreft een trainingspak dat volledig in Frankrijk is geproduceerd. Het merk schenkt 10% van de winst aan de bevolking van Gaza. Voor de eigenaar heeft het kledingstuk een belangrijke culturele betekenis en een sterke emotionele waarde.
Deze verhalen herinneren ons eraan dat kleding identiteiten, tradities en waarden kan uitdragen. Ze helpen de culturele herinnering te bewaren en levend te houden in het dagelijks leven.
Wanneer een kledingstuk onvervangbaar wordt
Gehechtheid aan een kledingstuk kan ook voortkomen uit een persoonlijke relatie die niet noodzakelijkerwijs gebaseerd is op familie-erfenis.
Een vrouw legt uit dat ze een jurk heeft gekregen die met de hand is gemaakt door haar beste vriendin, die naaister is. Ze zegt dat ze er geen afstand van wil doen vanwege de sterke emotionele waarde die het heeft. Het kledingstuk is daarmee een herinnering aan een vriendschap en een persoonlijk gebaar.
Anderen beschrijven kleding die geassocieerd wordt met meer individuele herinneringen. Een man herinnert zich dat hij zijn allereerste overhemd kocht voor een eindejaarsfeest op de middelbare school. Hij draagt het vandaag de dag nog steeds voor speciale gelegenheden. Ondanks de jaren die verstreken zijn, vindt hij het nog steeds te mooi om weg te gooien.
Iemand anders bewaart een trui waar diegene bijzonder aan gehecht is en die hij of zij nog steeds draagt. Voor hen vertegenwoordigt het kledingstuk een belangrijke emotionele herinnering.
Omgekeerd uiten sommige getuigenissen spijt over het niet hebben kunnen bewaren van een kledingstuk waar ze veel om gaven. Een persoon herinnert zich een rode jurk met bloemen die ze als kind graag droeg. Toen ze opgroeide en er niet meer in paste, besloot haar moeder de jurk weg te geven. Ze legt uit dat ze daar lang verdrietig om is gebleven, omdat ze de jurk graag had willen bewaren om hem op een dag aan haar eigen kinderen door te geven.
Deze laatste getuigenis laat zien dat de emotionele waarde van een kledingstuk soms pas volledig duidelijk wordt als het er niet meer is.
Veel meer dan een kledingstuk: een verhaal om door te geven
Deze verhalen maken één ding duidelijk: geërfde kleding, of kledingstukken die bewaard zijn vanwege hun geschiedenis, nemen een speciale plaats in onze garderobe in. Het zijn niet altijd de nieuwste, meest trendy of financieel meest waardevolle stukken, maar het zijn vaak wel de stukken waar we ons het meest aan gehecht voelen.
Een trui kan ons herinneren aan een moeder, een jasje kan de herinnering aan een grootvader oproepen, en een jurk kan het verhaal vertellen van verschillende generaties vrouwen. Deze kledingstukken worden getuigen van onze familiegeschiedenissen en de banden die ons verbinden.
In een samenleving waar collecties snel wisselen en kleding vaak als vervangbaar wordt beschouwd, bieden deze verhalen een andere manier van denken over onze relatie met kleding. Ze laten zien dat de waarde van een kledingstuk in de loop der tijd kan groeien, door het doorgeven van kleding en de herinneringen die ze verzamelen.
Uiteindelijk betekent het erven van een kledingstuk dat u veel meer ontvangt dan een object: het betekent dat u de herinneringen draagt van degenen die voor u kwamen, een fragment van iemands verhaal ontvangt en ervoor kiest om het te blijven dragen.
CircuFash is een Erasmus+ project, medegefinancierd door de EU






